MŁODY SMUTEK

Od pewnego czasu wyniki badań nad przyczynami róźnego rodzaju schorzeń wykazują, że u kobiety i mężczyzny tę samą chorobę mogą spowodować inne czynniki; inne są objawy i przebieg choroby,a co za tym idzie – leczenie także powinno być dostosowane do płci pacjenta.

Badania dr hab. Elżbiety Trzęsowskiej- Greszty ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej wynikły z takiego właśnie podejścia. Psycholog skupiła się na relacji rodzic-dziecko, chcąc sprawdzić jakie zachowania rodziców sprzyjają, a jakie zapobiegają depresji u przedstawicieli obu płci.

Jaką być matką?

Jak się okazało, zarówno chłopcy jak i dziewczęta potrzebują kochającej matki. Jak definiuje to pojęcie badaczka na podstawie wyników kwerendy?

Matka kochająca cieszy się z samego już istnienia dziecka, i często daje temu wyraz w kontaktach z potomstwem – tłumaczy psycholog. Mówi o dziecku dobrze, bezpośrednio do niego zwraca się w sposób serdeczny i ciepły. Nazywa je swoim skarbem. W żadnym wypadku nie wyzywa, nie poniża go. Stara się nauczyć swoje dziecko żyć tak, by było mu dobrze. Pociesza, gdy dziecko jest smutne.
Jest żywo zainteresowana sprawami dziecka, myśli o jego potrzebach planując swoje życie – mówi Trzęsowska-Greszta. Przy ustalaniu co dziecku wolno, a czego nie, bierze pod uwagę zdanie małego człowieka.

Popatrzmy na to z innej strony – zachęca badaczka. Jeśli w naszym życiu zabrakło takiej matki, możemy z tych badań wyciągnąć dla siebie wnioski, jak traktować samych siebie, by ustrzec się depresji. Mówmy i myślmy o sobie dobrze. Starajmy się znajdować radość ze swojego istnienia. I układajmy życie tak, by czuć się w nim dobrze. Nie wchodźmy w sytuacje, które nam nie odpowiadają. Nie wolno ‘gwałcić’ swojej psychiki! – przestrzega psycholog.

Jakim być ojcem?

Mężczyźni mają trudniejsze zadanie. Inaczej muszą traktować córkę, inaczej syna. Badania wykazały, że pewne zachowania ojca, które nie zaszkodzą chłopcu, mogą w przyszłości być źródłem zaburzeń psychicznych u dziewczyny.

Córka potrzebuje ojca liberalnego, który daje dużo swobody – tłumaczyła badaczka. Taki ojciec często pozwala na to, czego dziecko pragnie. Łatwo przebacza i nie robi problemu ze spóźnień albo z tego, że córka zajęła się ‘myśleniem o niebieskich migdałach’. Czasem pozwala na złamanie zasad. Oczywiście – precyzowała psycholog – wszystko wedle odpowiedniej miary. Chodzi o to, że od dziesięciolatka należy wymagać utrzymania w ręku szklanki, ale nie należy za jej upuszczenie karać dwulatka.

Kobieta, której ojciec daleki był od ‘antydepresyjnego’ ideału, powinna umieć sobie wybaczać niedoskonałości.

Synowi potrzebny jest ojciec nagradzający. Można wręcz powiedzieć – rozpieszczający. Psycholog opisuje: ojciec często powinien syna chwalić i nagradzać. Może to być złagodzenie pewnych poleceń lub pozwolenie na dodatkową zabawę z rówieśnikami. Ważne jest dla dziecka otrzymywanie nagród w postaci słodyczy, drobnych podarków, pieniędzy.
Oczywiście i w tym przypadku rozpieszczanie syna powinno mieć granice wyznaczone przez zdrowy rozsądek. Należy uczyć dziecko żyć tak, by było mu dobrze – mówiła psycholog – ale nie kosztem krzywdy innych ludzi.

Mężczyzna, w którego życiu nie było ojca nagradzającego, powinien  - dla zachowania dobrostanu psychicznego – często sam siebie nagradzać.

Wprowadzając te wskazówki w życie, należy pamiętać, że są one wynikiem badań wykonanych pod kątem jednego tylko z zaburzeń psychicznych. Wyniki pomagają nam zrozumieć, jakim rodzicem powinniśmy być, aby uchronić dziecko przed groźbą popadnięcia w depresję i towarzyszące jej myśli o bezsensie życia i własnej niskiej wartości. Aby uzyskać pełen obraz idealnej relacji rodzic-dziecko, trzeba wziąć pod uwagę także inne problemy.

Świat dotknięty depresją, 25 IX, Instytut Biologii Doświadczalnej PAN